Câu chuyện dự thi
Chuyển đổi số và Phong trào ‘Bình dân học vụ số’ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang năm 2026
Trong thời đại chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay, Thư viện tỉnh Tuyên Quang xác định việc nâng cao kỹ năng số, xây dựng văn hóa ứng xử và an toàn trên không gian mạng cho học sinh và Nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm gắn liền với Phong trào “Bình dân học vụ số” tại cơ sở.
Trước khi triển khai mô hình, qua khảo sát thực tế tại các phòng đọc và điểm phục vụ lưu động, phần lớn học sinh, giáo viên và người dân đến thư viện chủ yếu truy cập Internet để giải trí hoặc lướt mạng xã hội. Nhiều bạn đọc, đặc biệt là học sinh và người dân vùng sâu, vùng xa, còn lúng túng khi khai thác thông tin, thiếu kỹ năng nhận diện tin giả, lừa đảo trực tuyến và chưa nắm vững quy tắc ứng xử văn minh trên môi trường số.
Nhằm giải quyết thực trạng đó, Thư viện tỉnh Tuyên Quang đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các trường học đẩy mạnh phục vụ lưu động bằng xe thư viện đa phương tiện. Điểm nổi bật và sáng tạo là trong quá trình phục vụ truy cập máy tính, cán bộ thư viện đã trực tiếp hướng dẫn học sinh, giáo viên và Nhân dân phương pháp tìm kiếm, khai thác tài liệu số chuẩn xác từ các nguồn chính thống của Đảng, Nhà nước và hệ thống thư viện quốc gia. Đồng thời, thư viện tích hợp tuyên truyền Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội, hướng dẫn cách bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhận diện lừa đảo trực tuyến và kỹ năng lọc thông tin xấu độc ngay tại chỗ.
Sau 9 tháng triển khai, mô hình mang lại kết quả ấn tượng: Thư viện tỉnh phối hợp tổ chức 35 chuyến xe phục vụ lưu động tại hơn 50 điểm trường và cụm dân cư, tiếp cận trên 22.000 lượt học sinh, giáo viên và Nhân dân. Thông qua hướng dẫn trực tiếp trên máy tính, hơn 8.500 lượt bạn đọc đã được phổ cập kỹ năng khai thác tài liệu số an toàn và cam kết thực hiện ứng xử văn hóa trên mạng.
Mô hình mang lại hiệu quả rõ rệt: Nhận thức và kỹ năng số của bạn đọc nâng cao đáng kể, thói quen khai thác tri thức số an toàn hình thành tự nhiên, góp phần đẩy lùi các hành vi vi phạm chuẩn mực trên mạng. Với cách làm linh hoạt, tận dụng hạ tầng sẵn có, mô hình có khả năng áp dụng và nhân rộng cao đến hệ thống thư viện công cộng và thư viện trường học trên toàn tỉnh Tuyên Quang.