Câu chuyện dự thi
“Vắc-xin số” ở trường học lan tỏa phong trào “Bình dân học vụ số” từ học sinh đến gia đình
Trước sự phát triển mạnh mẽ của các thiết bị thông minh, việc học sinh tiếp cận không gian mạng từ sớm mang lại nhiều cơ hội học tập nhưng cũng tiềm ẩn không ít nguy cơ: thông tin xấu độc, lừa đảo trực tuyến và xâm phạm dữ liệu cá nhân. Nhận thức rõ thực trạng đó, Trường THCS Phú Lương phân hiệu II đã triển khai mô hình “Vắc-xin số” nhằm trang bị kỹ năng phòng ngừa rủi ro trên Internet cho học sinh và lan tỏa tri thức đến từng hộ gia đình.
Điểm mới của mô hình là chuyển kiến thức an toàn thông tin thành hoạt động tương tác trực quan. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh tham gia xây dựng “Sổ tay điện tử 8 điều cần nhớ” trên FlipHTML5, tích hợp mã QR để tra cứu thuận tiện. Padlet hỗ trợ trao đổi, thảo luận; Quizizz giúp học sinh xử lý các tình huống mạng thực tế. Việc sử dụng nền tảng miễn phí giúp mô hình tiết kiệm chi phí, dễ triển khai tại cơ sở.
Đặc biệt, mô hình chú trọng kết nối hoạt động giáo dục kỹ năng số ở nhà trường với đời sống gia đình. Sau khi được trang bị kiến thức, các em học sinh trở thành những “đại sứ số” nhỏ tuổi ngay tại gia đình của mình. Các em trực tiếp hướng dẫn người thân cách nhận biết tin nhắn giả mạo, cảnh giác trước đường link lạ và kích hoạt tính năng bảo mật cho tài khoản cá nhân. Qua đó, kiến thức kỹ năng số có thêm cơ hội được vận dụng và chia sẻ trong gia đình. Một phụ huynh chia sẻ: “Trước đây thấy con cầm máy tôi thấp thỏm, chỉ biết quát mắng. Giờ con mở cẩm nang điện tử, chỉ cho mẹ nhận diện tin nhắn lừa đảo vay tiền, cách bảo mật tài khoản. Nhờ con mà gia đình an tâm hơn nhiều”
Kết quả khảo sát 300 học sinh trước và sau khi áp dụng các giải pháp bước đầu ghi nhận sự chuyển biến trong mức độ hiểu biết về kỹ năng số:
Tỷ lệ học sinh tự đánh giá có hiểu biết nhiều về kỹ năng số tăng từ 9,1% lên 39,8%
Tỷ lệ hiểu biết tương đối tăng từ 19,2% lên 35,7%
Tỷ lệ học sinh hiểu biết ít giảm từ 55,6% xuống 16,3%
Tỷ lệ học sinh tự đánh giá chưa có hiểu biết về kỹ năng số giảm từ 16,1% xuống còn 8,2%.
Với nội dung thiết thực, sản phẩm dễ truy cập và nền tảng miễn phí, mô hình có khả năng tham khảo, điều chỉnh để nhân rộng tại các cơ sở giáo dục và cộng đồng, góp phần xây dựng thói quen sử dụng Internet an toàn, có trách nhiệm, lan tỏa phong trào “Bình dân học vụ số” từ nhà trường đến mỗi gia đình.