Câu chuyện dự thi
“Học số mỗi ngày – Vững bước tương lai”
Hiện nay, học sinh Trường PTNT TH&THCS Minh Tân đã được tiếp cận với công nghệ, mạng xã hội nhưng năng lực số chưa đồng đều. Một bộ phận lớn học sinh sử dụng thiết bị chủ yếu để giải trí, thiếu kỹ năng tìm kiếm, kiểm chứng thông tin và đối mặt với nhiều nguy cơ mất an toàn trên không gian mạng. Từ thực tế đó, tác giả xây dựng mô hình “Học số mỗi ngày – Vững bước tương lai” nhằm chia nhỏ kỹ năng, tổ chức thực hành thường xuyên để biến kỹ năng số thành thói quen hằng ngày theo tiến trình: Biết → Làm được → Làm thường xuyên → Hỗ trợ người khác → Sử dụng an toàn, có trách nhiệm. Hình thành kỹ năng số thiết thực, giúp học sinh chủ động, an toàn và có trách nhiệm khi sử dụng công nghệ phục vụ học tập và cuộc sống. Thay đổi thói quen từ giải trí sang học tập; nâng cao kỹ năng sử dụng công cụ số (QR, AI, sơ đồ tư duy); tăng cường an toàn thông tin và phát huy tinh thần chia sẻ.
Các hoạt động triển khai chính: Mô hình được vận hành đồng bộ qua 5 hoạt động cốt lõi:
Chuỗi lộ trình 12 tuần từ cơ bản đến nâng cao (quét QR, bảo mật mật khẩu, nhận diện link lạ, sử dụng AI...). Mỗi tuần chỉ tập trung học và thực hành một kỹ năng nhỏ trong 10-15 phút. Thành lập nhóm học sinh nòng cốt có kỹ năng tốt để hướng dẫn, hỗ trợ trực tiếp cho các bạn còn lúng túng tại lớp và khu nội trú theo nguyên tắc không làm thay. Xây dựng không gian tích hợp các mã QR phân theo môn học (Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí...). Học sinh quét mã để truy cập kho tài liệu chuẩn hóa và hoàn thành các nhiệm vụ học tập đi kèm. Tập huấn quy trình 4 bước (Dừng → Kiểm tra → Đối chiếu → Chia sẻ) thông qua các tình huống thực tế (tin nhắn trúng thưởng giả, tin đồn thất thiệt...) nhằm Khảo sát trên 200 học sinh trước và sau khi áp dụng mô hình cho thấy sự tăng trưởng vượt bậc: Kỹ năng quét mã QR và khai thác học liệu tăng mạnh nhất từ 41,0% lên 92,0% (+51%). Kỹ năng sử dụng AI và kiểm chứng thông tin tăng từ 23,0% lên 77,0% (+54%). Tinh thần sẵn sàng hỗ trợ bạn bè tăng từ 34,5% lên 83,0%.Mô hình có chi phí thấp, tận dụng thiết bị sẵn có nên dễ duy trì, nhân rộng ra toàn trường. Đặc biệt, học sinh có thể lan tỏa kỹ năng này tới gia đình (hướng dẫn ông bà, cha mẹ quét QR, phòng chống lừa đảo mạng).