Câu chuyện dự thi
BÀI DỰ THI
CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ PHONG TRÀO “BÌNH DÂN HỌC VỤ SỐ”
CHUYỂN ĐỔI SỐ Ở XÃ BIÊN GIỚI CÁN TỶ – ĐƯA TRI THỨC SỐ ĐẾN VỚI ĐỒNG BÀO, THU HẸP KHOẢNG CÁCH SỐ, KHƠI DẬY KHÁT VỌNG PHÁT TRIỂN QUÊ HƯƠNG
Tác giả: Lù Văn Thuỷ
Đơn vị: Trung tâm Dịch vụ công xã Cán Tỷ, tỉnh Tuyên Quang
Ở xã biên giới Cán Tỷ, tỉnh Tuyên Quang, địa hình chia cắt, dân cư phân tán, đời sống còn khó khăn khiến việc tiếp cận công nghệ số chưa đồng đều. Đồng bào dân tộc Mông chiếm tỷ lệ lớn; rào cản về thiết bị, kết nối mạng, ngôn ngữ và kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh đặt ra yêu cầu phải triển khai chuyển đổi số theo cách gần dân, dễ hiểu, dễ thực hành.
Phong trào “Bình dân học vụ số” là cơ hội để thu hẹp khoảng cách ấy. Chuyển đổi số không chỉ là cài đặt phần mềm hay tạo tài khoản, mà quan trọng hơn là giúp người dân tự sử dụng công nghệ để học tập, sản xuất, tiếp cận thông tin và giải quyết thủ tục hành chính. Mỗi cán bộ, đảng viên, đoàn viên cần tiên phong học kỹ năng số, đồng thời hướng dẫn người thân và bà con trong thôn, bản.
Tại cơ sở, cần phát huy vai trò các tổ công nghệ số cộng đồng, phối hợp với bí thư chi bộ, trưởng thôn, người có uy tín và lực lượng thanh niên. Cách làm thiết thực là “cầm tay chỉ việc”: hướng dẫn từ thao tác nghe gọi, kết nối Internet, tra cứu thông tin chính thống đến sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán bằng mã QR và bảo vệ tài khoản. Với người cao tuổi hoặc chưa thành thạo tiếng phổ thông, nên sử dụng hình ảnh trực quan, video ngắn, hướng dẫn song ngữ Việt – Mông và cho thực hành nhiều lần.
Chuyển đổi số cũng cần gắn với sinh kế. Người dân có thể dùng điện thoại tìm hiểu kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, cập nhật thời tiết, giá nông sản và giới thiệu sản phẩm địa phương. Song song với đó, phải phổ cập kỹ năng nhận diện tin giả, cuộc gọi lừa đảo, đường link lạ; tuyệt đối không chia sẻ mật khẩu hay mã OTP.
Để phong trào bền vững, cần hướng tới mô hình “Mỗi thôn một hạt nhân số, mỗi gia đình một người biết công nghệ”, kết hợp hỗ trợ trực tiếp với cải thiện hạ tầng kết nối. Hiệu quả không đo bằng số buổi tập huấn mà bằng việc người dân tự thực hiện được những thao tác hữu ích. Khi tri thức số đến được từng hộ gia đình, Cán Tỷ sẽ từng bước thu hẹp khoảng cách số, tạo thêm cơ hội phát triển và không để ai bị bỏ lại phía sau.