Câu chuyện dự thi
KHI NGƯỜI GIỮ NGHỀ TRỞ THÀNHNGƯỜI KỂ CHUYỆN SỐ
Một tấm giấy bản vừa nhấc khỏi khuôn, những đường thêu Dao đỏ vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nhưng ở thôn Thanh Sơn, xã Bắc Quang, tỉnh Tuyên Quang, câu hỏi đặt ra là: làm sao để người giữ nghề tự giới thiệu sản phẩm, bản sắc văn hóa của mình trên không gian số?
Thanh Sơn có 309 hộ với 1.287 nhân khẩu. Thôn Thanh Sơn hiện có khoảng 68 hộ làm giấy bản, 15 hộ duy trì nghề thêu truyền thống và 8 hộ mong muốn phát triển dịch vụ homestay. Những nghề truyền thống, sản phẩm đặc trưng và bản sắc văn hóa của đồng bào Dao đỏ là tiềm năng quý giá để phát triển kinh tế, du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, việc quảng bá sản phẩm, giới thiệu nét đẹp văn hóa và kết nối với du khách trên môi trường số vẫn còn nhiều hạn chế, đòi hỏi những cách làm thiết thực, phù hợp với người dân.
Ngày 30/9/2026, đoàn công tác của xã khảo sát Thanh Sơn – Thác Thí, tìm hiểu nghề truyền thống, hạ tầng và cảnh quan. Ngày 05/10, lãnh đạo UBND xã làm việc với chi ủy, Ban quản lý thôn và các hộ làm nghề để lắng nghe nhu cầu. Từ những trao đổi ấy, ngày 08/10, UBND xã tổ chức hội nghị hướng dẫn ứng dụng chuyển đổi số ngay tại thôn Thanh Sơn.
Điểm mới nằm ở cách học “cầm tay chỉ việc”. Thay vì dừng ở khái niệm, xã mời những người có kinh nghiệm làm nội dung trên mạng xã hội trực tiếp chia sẻ cách chọn góc chụp, quay video, viết lời giới thiệu và đăng tải trên Facebook, TikTok, YouTube. Người dân được trao đổi, thực hành từ chính sản phẩm và không gian sống của mình: tấm giấy bản, họa tiết thêu, thảo dược, ẩm thực, cảnh quan địa phương. Những thao tác tưởng nhỏ giúp bà con từng bước nhìn thấy chiếc điện thoại là công cụ giới thiệu nghề và mở rộng kết nối, chứ không chỉ để liên lạc.
Kết quả bước đầu: kỹ năng số đã đến trực tiếp cộng đồng làm nghề; người tham gia thực hành, trao đổi và nhận góp ý tại chỗ. Kết quả dài hạn như số hộ duy trì đăng bài, lượng khách kết nối hay doanh thu tăng thêm vẫn cần theo dõi, xác minh; bản đồ số, mã QR giới thiệu điểm đến và đặt dịch vụ mới là định hướng tiếp theo.
Từ Thanh Sơn có thể rút ra cách làm dễ nhân rộng: bắt đầu từ nhu cầu thật, lấy sản phẩm thật làm học liệu, huy động người có kinh nghiệm hỗ trợ tại chỗ và đồng hành sau tập huấn. Giữ nghề bằng đôi tay; kể chuyện nghề bằng công nghệ - để người dân tự giới thiệu quê hương mình./.