Câu chuyện dự thi
– CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ PHONG TRÀO “BÌNH DÂN HỌC VỤ SỐ” HỆ SINH THÁI CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ AI HỖ TRỢ GIÁO VIÊN, HỌC SINH VÙNG CAO
Ở Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Pù, xã Khâu Vai, tỉnh Tuyên Quang, hơn 98% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là dân tộc Mông. Nhiều em ở bán trú, chưa có thiết bị thông minh riêng và còn gặp khó khăn về tiếng phổ thông. Bởi vậy, chuyển đổi số trong nhà trường phải xuất phát từ điều kiện thực tế, bảo đảm học sinh nào cũng có cơ hội tham gia.
Hưởng ứng phong trào “Bình dân học vụ số”, tôi xây dựng hệ sinh thái ai-thcs.edu.vn với mục tiêu hỗ trợ giáo viên, tạo môi trường học tập hấp dẫn và giảm phụ thuộc vào thiết bị cá nhân. Cách làm tận dụng màn hình lớp học, điện thoại của giáo viên và các thẻ trắc nghiệm in trên giấy. Học sinh tham gia trò chơi, trả lời câu hỏi mà không nhất thiết phải sở hữu điện thoại hay máy tính.
Hệ thống tích hợp trợ lý AI sư phạm hỗ trợ xây dựng kế hoạch bài dạy, câu hỏi kiểm tra và học liệu. Các trò chơi như “Mỷ đi học”, “Nhanh như chớp”, “Vượt sóng hẻm Khâu Vai” và “Đấu trường trí tuệ” khai thác hình ảnh, câu chuyện gần gũi với địa phương. Đặc biệt, hình thức quét thẻ trả lời bằng điện thoại giúp giáo viên ghi nhận kết quả của nhiều học sinh trong cùng hoạt động.
Bên cạnh đó, hệ sinh thái có trạm tham vấn học đường AI “Điểm tựa tâm hồn”, trạm kiến thức số, phòng thực nghiệm khoa học ảo và nội dung rèn kỹ năng sống, an toàn giao thông. Các công cụ được định hướng phục vụ học tập, hỗ trợ tâm lý ban đầu và giúp học sinh tiếp cận kiến thức bằng hình thức trực quan. Giáo viên vẫn giữ vai trò hướng dẫn, kiểm chứng thông tin và hỗ trợ trực tiếp khi học sinh cần.
Theo kết quả tác giả ghi nhận, công cụ hỗ trợ giảm đáng kể thời gian chuẩn bị giáo án, đề kiểm tra và làm tăng sự hào hứng của học sinh trong hoạt động học tập. Giá trị nổi bật của mô hình không nằm ở thiết bị đắt tiền mà ở khả năng tận dụng phương tiện sẵn có, khuyến khích tương tác tập thể và đưa công nghệ đến những em còn thiếu điều kiện.
Tôi mong mô hình tiếp tục được hoàn thiện, chia sẻ để giáo viên các trường vùng cao tham khảo, điều chỉnh phù hợp với từng lớp học. Từ những tấm thẻ giấy giản dị đến các ứng dụng AI, tinh thần “Bình dân học vụ số” được thể hiện bằng hành động cụ thể: mở rộng cơ hội học tập, thu hẹp khoảng cách số và không để học sinh vùng khó khăn đứng ngoài hành trình đổi mới.