Câu chuyện dự thi
AI đồng hành, người thầy dẫn lối
Đêm 18/5/2026, khi đồng hồ đã chỉ 23 giờ, tôi vẫn ngồi trước máy tính, mở phần mềm VnEdu để hoàn thành nhận xét học sinh. Có những dòng đọc lại hai, ba lần vẫn thấy chưa ổn: không sai, nhưng chung chung, em nào cũng na ná nhau.
Sau nhiều năm không làm chủ nhiệm, tôi lại nhận nhiệm vụ này, đồng thời dạy Giáo dục thể chất và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Tôi muốn mỗi lời nhận xét nói được điều riêng ở từng học trò.
Tháng 10, qua phong trào “Bình dân học vụ số”, tôi tham gia học AI cơ bản tại trường vào ngày 10/10/2026. Tôi không nghĩ công cụ này có thể hiểu học sinh thay mình. Tôi chỉ tự hỏi: nó có giúp tôi diễn đạt điều đã quan sát được rõ ràng hơn không?
Ngày 23/10, cô Ngô Thị Hoa Quỳnh, giáo viên tổ Khoa học xã hội, chia sẻ với tôi cách dùng AI gợi ý lời nhận xét. Cô nhắc phải bảo vệ thông tin riêng của học sinh, kiểm tra nội dung và không lấy câu trả lời của máy làm kết luận. Cũng trong ngày, tại buổi sinh hoạt tổ chuyên môn, các thầy cô trao đổi về việc học và ứng dụng công nghệ số trong công việc.
Tôi bắt đầu thử dùng AI ở khâu diễn đạt, còn căn cứ nhận xét vẫn là điều mình trực tiếp thấy. Trong giờ các giờ Giáo dục thể chất tôi quan sát sự kiên trì của học sinh trên sân tập và sự mạnh dạn dần lên ở những em trước đây còn rụt rè. Đó là những chi tiết không có sẵn trong máy. Tôi không dùng nguyên câu AI gợi ý mà đối chiếu, điều chỉnh cho đúng với từng em trước khi sử dụng trên VnEdu.
Cách làm của tôi khá đơn giản: nhớ lại và đối chiếu quá trình học tập, nhờ AI gợi ý cách diễn đạt, sau đó đọc kỹ, sửa và tự chịu trách nhiệm về lời nhận xét. Nhờ vậy, tôi bớt loay hoay với những câu trùng lặp, có thêm thời gian xem xét sự tiến bộ của từng học sinh. Từ việc mình làm, tôi chia sẻ với đồng nghiệp ba điều: giữ kín dữ liệu học sinh; chỉ dùng AI để tham khảo; giáo viên phải là người quyết định cuối cùng.
Với tôi, “Bình dân học vụ số” bắt đầu từ một việc rất bình thường trong trường học: chịu học cái mới để làm tốt hơn việc cũ. AI có thể giúp tôi viết rõ hơn, nhưng chỉ người thầy mới biết vì sao một học sinh đáng được ghi nhận sau mỗi lần cố gắng.